afspiegelingsbeginsel

Afspiegelingsbeginsel: de ontslagvolgorde bij een reorganisatie

Gepubliceerd op 02 juni 2016

Bij een reorganisatie worden vaak werknemers ontslagen. Sommige functies komen immers te vervallen omdat de organisatie anders wordt ingedeeld. Het kan daarom gebeuren dat je te maken krijgt met onvrijwillig ontslag als je werkgever een reorganisatie doorvoert.

Maar hoe wordt eigenlijk bepaald welke werknemers ontslagen worden?

Eén ding staat voorop: de werkgever mag nooit zomaar kiezen wie er ontslagen worden. Dit zou immers betekenen dat je functioneren of je leeftijd invloed kan hebben op je ontslag.

Afspiegelingsbeginsel

In plaats daarvan moet de werkgever rekening houden met het afspiegelingsbeginsel.

Zoals de naam al zegt, is dit slechts een beginsel. Iedere situatie vraagt om een eigen aanpak waarbij nauwkeurigheid en deskundigheid vereist is.

Het is daarom niet op voorhand te zeggen welke werknemers als eerste ontslagen worden. Wel zijn er bepaalde groepen die veel risico lopen om ontslagen te worden:

  • Werknemers die recht hebben op aow;
  • Oproepkrachten, zzp’ers en uitzendkrachten;
  • Werknemers met een tijdelijke arbeidsovereenkomst.

Leeftijdsgroepen

Ook wordt er veel gebruikgemaakt van een indeling van verschillende leeftijdsgroepen.

Werknemers met ‘vergelijkbare functies’ worden in leeftijdsgroepen ingedeeld. Per leeftijdsgroep worden de werknemers die later zijn aangenomen, eerder ontslagen, en vice versa. In specifieke gevallen kan worden afgeweken van deze regel, maar dan moet de werkgever deze beslissing kunnen onderbouwen.

Vergelijkbare functies

De vraag welke functies vergelijkbaar en uitwisselbaar zijn, wordt beantwoord door de wet.

De werkgever moet bij het bepalen van uitwisselbare functies onder andere rekening houden met:

  • functie-inhoud
  • vereiste kennis
  • vaardigheden en competenties
  • niveau
  • beloning

De uitwisselbaarheid van functies wordt bepaald per bedrijfsvestiging. Het gaat hierbij overigens altijd om uitwisselbaarheid van functies en niet om uitwisselbaarheid van werknemers.

Uitzonderingen afspiegelingsbeginsel

Zoals bijna elke regeling kent ook het afspiegelingsbeginsel een aantal uitzonderingen.

Er kan bijvoorbeeld worden afgeweken van het afspiegelingsbeginsel als:

  • De werknemer bij een klant op locatie werkt en deze niet zomaar kan worden vervangen;
  • De werknemer beschikt over unieke kennis of vaardigheden die cruciaal zijn voor het voortbestaan van de organisatie;
  • De werknemer een arbeidsbeperking heeft;
  • De loonkostensubsidie voor de werknemer is vervallen;
  • De werknemer de enige is in zijn functie;
  • De werknemer een extra zwakke arbeidsmarktpositie heeft;
  • Er een opzegverbod geldt voor de werknemer;
  • Een groep vergelijkbare functies in zijn geheel vervalt.

Ontslagvolgorde via cao

Het is ook mogelijk om in de cao een andere regeling vast te stellen dan het afspiegelingsbeginsel. Dit kan echter alleen als de cao door een onafhankelijke cao-commissie is getoetst. Zo wordt voorkomen dat leeftijd of subjectieve ontslagredenen een rol gaan spelen.

Zoals gezegd is het afspiegelingsbeginsel een richtlijn. Iedere reorganisatie vraagt om een nauwkeurige aanpak en veel kennis van het arbeidsrecht.

Een arbeidsrecht advocaat van Advocatenkantoor Van Ruyven staat werkgevers en werknemers bij als zij te maken krijgen met ontslag of een reorganisatie.

Vraag om advies »


Deel dit artikel

Recente berichten